ប្ដឹង

វិលចុះវិលឡើង ខ្ញុំកើតឆ្ងល់ពាក្យថា ប្ដឹង ។ តាមវិធីកម្លាយពាក្យ ប្ដឹង មកពីពាក្យ ដឹង ថែមដោយបុព្វបទ [p] ដែលបុព្វបទនេះមានន័យថា ធ្វើឲ្យ ឬ បណ្ដាលឲ្យ ។

ឧទាហរណ៍ ៖ ដេញ – បណ្ដេញ ចូល – បញ្ចូល ។

រឿងលម្អិតអំពីមូលបទ សូមអានសៀវភៅវេយ្យាករណ៍ខ្មែរ បន្ថែមតាមការគួរ ។

ឥឡូវនេះត្រឡប់មកមើលពាក្យ ប្ដឹង វិញ ។ យើងមានល្បះថា ៖

អ្នកភូមិបុរីកីឡាប្ដឹងមន្ត្រីខណ្ឌ ៧ មករា ។ (អាស៊ីសេរី)

ក្នុងល្បះខាងលើមាន អ្នកភូមិ និង មន្ដ្រីខណ្ឌ ។ ពិចារណាមួយភ្លែត ល្បះនេះហាក់ដូចជា​មានន័យពីរ ៖

1. អ្នកភូមិ នាំពាក្យបណ្ដឹងទៅជូនមន្ដ្រីខណ្ឌ ដើម្បីឲ្យមន្រ្ដីខណ្ឌជួយដោះ​ស្រាយអ្វីមួយ​ដែលគេមិនពេញចិត្ដជាមួយនឹងភាគីណាមួយទៀត ។
2. អ្នកភូមិ និង មន្ត្រីខណ្ឌ ជាគូបដិបក្ខនឹងគ្នា ពោលគឺ អ្នកភូមិជាដើមចោទ ចំណែក មន្រ្ដីខណ្ឌ ជាចុងចោទេ ។

លោកអ្នកប្រាកដជាធ្លាប់ឮគេនិយាយថា គាត់ទៅប្ដឹងតុលាការ ។ អ្នកប្រើភាសាខ្មែរ​ភាគច្រើននឹងយល់ស្របថា រវាង គាត់ និង តុលា មិនមែនចុងចោទនិងដើមចោទទេ ។ គឺគាត់នាំពាក្យបណ្ដឹងឡើងទៅតុលាការដើម្បីវិនិច្ឆ័យរឿងក្ដីក្ដាំអ្វីមួយ ។

តើភាសាខ្មែរយើងមានពាក្យអ្វីដែលប្រើទៅហើយ ធ្វើឲ្យអ្នកស្ដាប់យល់ច្បាស់ថា នេះជាចុងចោទ នេះជាដើមចោទ នេះជាអ្នកកាត់សេចក្ដី ដែរឬទេដោយមិនបាច់​មើល​បរិបទ ?

ល្បះផ្សេង ៗ ទៀតដែលទាក់ទង៖

1. ម៉ឹក ដារ៉ា ប្ដឹង​ឧទ្ធរណ៍​ប្រឆាំង​នឹង​សេចក្ដី​សម្រេច​របស់​តុលាការ ។ (អាស៊ីសេរី)
2. ប្រពន្ធប្ដឹងប៉ូលីសដោយសារប្ដីមិនព្រមយកក្រពើចេញក្រៅផ្ទះ ។ (ភ្នំពេញប៉ុស្ដិ៍)
3. ប្រពន្ធ​ខឹង​ប្ដី​ប្ដឹង​ប៉ូលិស​ថា​មាន​លាក់​អាវុធ​ក្នុង​ផ្ទះ ។ (KSMC)